Obelisk Wazów
Obelisk kamienny w formie wysokiego słupa zakończonego piramidą, zwieńczony kulą z podwójnie przekreślonym krzyżem (krzyż patriarchalny/Lorraine)
Cztery identyczne płaskorzeźby herbu Wazów (snop zboża z koroną) wykute na ścianach cokołu, dekoracyjne profile i gzymsy w partii środkowej, forma barokowa z charakterystycznym wysmukleniem ku górze
Materiał: czerwono-brązowy marmur krajowy, powstał po 1655 roku, fundator: król Jan II Kazimierz Waza, architekt: Giovanni Battista Gisleni (Jan Baptysta Gisleni), nadworny architekt dynastii Wazów.
Różne hipotezy dotyczące celu wzniesienia obelisku:
- Upamiętnienie Karola Ferdynanda Wazy, biskupa płockiego (czwartego syna Zygmunta III, brata Jana Kazimierza), który spędził w Wyszkowie ostatnie lata życia
- Upamiętnienie zjazdu dwóch królewiczów w Wyszkowie
- Wotum dziękczynne po zarazie w XVII wieku (na co może wskazywać podwójny krzyż)
Najstarszy zabytek Wyszkowa, jeden z najstarszych pomników świeckich na Mazowszu, prace konserwatorskie przeprowadzone w 1993 roku. Przykład barokowej architektury pomnikowej, świadectwo obecności dynastii Wazów na Mazowszu, istotny element dziedzictwa kulturowego Wyszkowa i regionu.
Tablica informacyjna obok obiektu, mosiężna tabliczka od strony południowej z zapisem: "Wpisany do rejestru zabytków - Decyzja PSOZ 666/97 z dnia 29.09.1997 r. Nr rejestru 102B"
Na obiekcie, od strony południowej mosiężna tabliczka z napisem:
" Wpisany do rejestru zabytków - Decyzja PSOZ 666/97 z dnia 29.09.1997 r. Nr rejestru 102B.
Obelisk Wazów wystawiony został po 1655 r., najprawdopodobniej z fundacji Jana Kazimierza,
według projektu architekta Giovaniego Baptysty Giseleniego,
dla uczczenia pamięci i śmierci biskupa płockiego Karola Ferdynanda Wazy,
czwartego syna Zygmunta III, brata Jana Kazimierza.
Wykonany został z czerwono-brązowego marmuru.
Na ścianach cokołu z czterech stron wykuto identyczne płaskorzeźby- herb Wazów."