Pomnik martyrologiczny - Obóz NKWD w Gulczewie
Konstrukcja: Obelisk z naturalnego kamienia (granit w kolorze szaro-niebieskim). Wysokość około 1,5-2 metry. Forma nieregularnego głazu ustawionego pionowo.
Postument: Betonowy, dwustopniowy, w kolorze szarym. Wysokość około 0,5 metra.
Tablice:
Tablica główna (górna) - metalowa, prostokątna, z niebieskim tłem i białym napisem:
W TYM MIEJSCU W LATACH 1944-1945 MIEŚCIŁ SIĘ TYMCZASOWY OBÓZ NKWD, W KTÓRYM PRZETRZYMYWANO POLSKICH PATRIOTÓW, GŁÓWNIE ŻOŁNIERZY ARMII KRAJOWEJ. WIĘŹNIOWIE BYLI PRZESŁUCHIWANI, TORTUROWANI, A NASTĘPNIE WYWOŻENI DO ŁAGRÓW W GŁĄB ZWIĄZKU SOWIECKIEGO. WIELU Z NICH NIE POWRÓCIŁO DO OJCZYZNY. DLA PAMIĘCI PRZYSZŁYCH POKOLEŃ SPOŁECZNOŚĆ GULCZEWA INSTYTUT PAMIĘCI NARODOWEJ GULCZEWO 2023
Tablica dolna - metalowa, z cytatem:
"TU SIEDZIAŁA WOLNA POLSKA" ...więzień nieznany obozu
Lokalizacja: Gulczewo, teren leśny (miejsce byłego obozu NKWD).
Datowanie pomnika: 2023 rok - inicjatywa Społeczności Gulczewa oraz Instytutu Pamięci Narodowej.
Kontekst historyczny: Pomnik upamiętnia miejsce kaźni z lat 1944-1945, kiedy po wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej tereny te znalazły się pod kontrolą sowiecką. NKWD (Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRS) utworzyło tymczasowy obóz, w którym przetrzymywano, przesłuchiwano i torturowano polskich patriotów, głównie żołnierzy Armii Krajowej. Więźniowie byli następnie wywożeni do łagrów w głąb Związku Sowieckiego. Wielu z nich nie powróciło do ojczyzny.
Charakter obiektu: Pomnik martyrologiczny, miejsce pamięci narodowej.